Journal of Ottoman Legacy Studies (Osmanli Mirasi Arastirmalari Dergisi)
Journal of Ottoman Legacy Studies (Osmanli Mirasi Arastirmalari Dergisi), is an international, peer-reviewed, indexed, open-access, academic e-journal established to assess the cultural legacy in the geography where the Ottoman Empire ruled. JOLS is aimed to publish authentic articles in which the issues especially language, literature and history, and the subjects that can be assessed in “Ottoman legacy” are discussed, evaluation and analysis on the cultural life during and after the Ottoman Period are made and presented in academic discipline. JOLS will consider for publishing on the following topics: Ottoman period political, military, social, economic, cultural life Ottoman period language and literature Ottoman period art, architecture Articles in JOLS can be submitted in a form of: regular research articles reviews - monographs Conference proceedings – (In the papers presented at scientific meetings such as symposiums or congresses, the name, place and date of the scientific meeting should be specified). Articles produced from postgraduate theses (the information of the decision-maker to publish this type of articles from the thesis should be stated in the footnote. Other kinds of manuscripts will be judged solely based on the scientific merit of data/research provided. All submitted manuscripts by author(s) are subject to initial appraisal by the section editors to peer review as a double-blind by at least two independent and expert referees. JOLS provides immediate open access to its content, on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge. JOLS; is a peer-reviewed online journal which publishes original research papers, review and theoretical manuscripts. Deadline for the next issue: Always open Average Review Time: 4 weeks JOLS, published electronically three times a year in March, July and November. Article Processing Charges: 500 USD, which includes proofreading and typesetting charges
Arşiv Belgelerinde Mimari Tasarımın Söylemsel İnşası: Batum Muhacirlerinin İskân Edildiği Gemlik Hamidiye Köyünde Yapılacak Caminin Projeleri
Öz: Osmanlı İmparatorluğu’nun, Rus Savaşını kaybetmesi neticesinde Kafkas topraklarından Anadolu’ya kitlesel göçler başlamıştır. Batum göçmelerinin bir kısmı da Bursa vilayetine bağlı Gemlik kazasında yeni kurulan Hamidiye karyesine yerleşmiştir. Çalışmanın amacı, Osmanlı Arşivinde incelediğimiz belgeler arasında Hamidiye’ye yerleşen muhacirler için bir cami yapımına dair bazı kayıtların okunarak detaylı açıklanmasıdır. Belgelerde, Hamidiye’de üç yüz kişi kapasiteli cami yapılmasına dair ön hazırlıklar talep edilmiş ve bu bağlamda cami inşası için gerekli proje, malzeme-fiyat bilgileri ele alınmıştır. Konu hakkında ön çalışma yapmaları için mimarlar Kalfa Dimitri ve Pandelaki görevlendirilerek inşa için gerekli bedelin ne kadarlık bir masrafla uygun olacağı hesaplanmıştır. Konunun önemi söz konusu projenin cami ile avlusu, camiye bitişik bir su yapısı ve avludaki çeşmelerin plan ve malzeme bilgilerinin hiçbir ayrıntı atlanmadan ele almasıdır. Konu bu bağlamda incelendiğinde belge dili, yazışma üslubu, mimari teknik ve terimler, malzeme ve maliyet bilgileri, dönemin inşa bilgisi gibi Geç Osmanlı döneminin mimari geleneğini ve sosyolojisini anlamaya yardımcı olacak önemli bulgular içermektedir. Türk tarihinde sonuçları itibariyle önemli bir yere sahip olan Rus savaşı, Osmanlı devletinin göçmen politikaları ve iskân metodunun anlaşılması bakımından da önem arz etmektedir.
Resmi musattahı, Osmanlı tarihi, Osmanlı mimarisi, Zirâ-ı mimârî, Hamidiye, Cami
Copyright (c) 2026 Journal of Ottoman Legacy Studies (Osmanli Mirasi Arastirmalari Dergisi)
Cumhuriyet Döneminde Şark-İslam Klasiklerinin Türkçeye Aktarımı: Tercüme Bürosu ve Kanonlaştırma Süreci (1940–1967)
Bu çalışma, Cumhuriyet döneminde Hasan Âli Yücel’in başlattığı Tercüme Bürosu’nun 1940–1967 yılları arasında yayımladığı Şark-İslam Klasikleri dizisini eser seçimi, çeviri stratejileri ve kanonlaştırma süreçleri ekseninde incelemektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla tarihsel ve betimleyici bir tasarımla yürütülmüştür. Veri seti, 1940–1967 aralığında Şark-İslam Klasikleri başlığı altında Türkçeye kazandırılan eserlerin bibliyografik künyeleri, yayımlanma yılı, müellif, eser adı ve çevirmen bilgilerinden oluşturularak kronolojik olarak derlenmiştir. Dizi, başlangıçta Mevlânâ'nın Mesnevî’si gibi edebî-hikemî metinler etrafında kurulmuş, 1940’ların ortasında Nizâmî, Hâfız, Attâr, Sa'dî gibi şiir ve hikmet metinleriyle genişlemiş, 1950'lerde Gazâlî, İbn Haldûn, Taberî, Belâzürî ve Fârâbî gibi düşünce ve tarih metinlerini kapsayacak disiplinlerarası bir yelpazeye dönüşmüştür. Çalışma, dizinin klasik ve kanon kavramlarının birleştiği bir alan olduğunu, Yücel’in geniş hümanizma anlayışı çerçevesinde seçildiğini ve devletin kültür politikası aracılığıyla ulusal kültür repertuarını genişletme, ortak kimlik ve hafıza oluşturma işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır.
Administrative Structure of Ardahan According to Erzurum Provincial Yearbooks (1870-1877)
The modernization reforms initiated by the Ottoman Empire in the 19th century based on the Tanzimat and Islahat decrees led to fundamental transformations in provincial administration. The main subject and purpose of this research is to document, based on primary sources, how this process, which aimed to strengthen centralised administration, shaped the administrative, judicial, and financial structure of Ardahan within the framework of the Erzurum Vilayet Salnameleri (Erzurum Provincial Yearbooks), the 1864 and 1871 Vilayet Nizamnameleri (Provincial Regulations). In this regard, Erzurum Provincial Yearbooks were transcribed and document content analysis techniques were applied within the perspective of qualitative research methodology. A total of five yearbooks from 1870, 1871, 1872, 1873, and 1877 were examined, and the information identified about Ardahan's administrative, financial, and judicial structure was incorporated into the study. The study compares Ardahan's administrative situation before and after the 1877-1878 Ottoman-Russian War. Although there are studies on the history of Ardahan in the literature, it is believed that this research will contribute significantly to the literature as a primary source, because of the lack of specific studies directly illuminating the administrative, judicial, and financial administration during and after the Tanzimat period.
Metinlerarasılık Bağlamında Bir Çeviri Yazı Deneyimi: Firkat ve Hayrâbâd'ın İzinde Sergüzeşt-i Esed
Sergüzeştler, bir kişinin başından geçenlerin anlatıldığı edebî eserlerdir ve anlatım teknikleri açısından çeşitli türleri anımsatır. Bu türler, bazen biyografi bazen de kurmaca bir metin görünümündedir. Sergüzeşt-i Esed de bu tür eserlerden biridir. İBB Atatürk Kitaplığı’nda bulunan eser, biyografi olarak başlayıp kurmacaya evrilmiştir. Sergüzeşt-i Esed’in girişinde eserin Ahmet Mithat Efendi’nin Firkat’inden esinlenerek yazıldığı belirtilmektedir. Bunun yanısıra eserdeki anlatıya Nâbî’nin Hayrâbâd’ından bir bölüm eklemlenmiştir. Bu bölüm, Feridüddin Attâr’ın İlâhînâme’sinde de zikredilmektedir. Dolayısıyla Sergüzeşt-i Esed; Firkat’ten, İlâhînâme’den ve Hayrâbâd’dan metinlerarasılık bağlamında güçlü izler taşımaktadır. Bu çalışma, Sergüzeşt-i Esed’in çeviri yazısını gerçekleştirip metinlerarası unsurlarını ortaya koymak suretiyle tanıtımını hedeflemektedir. Bu amaçla öncelikle sergüzeştler hakkında genel bilgiler verilmiş, Sergüzeşt-i Esed tanıtılmış, metinlerarasılık hakkında teorik bilgiler sunulmuştur. Ardından Sergüzeşt-i Esed; İlâhînâme, Firkat ve Hayrâbâd doğrultusunda metinlerarasılık bağlamında alıntı ve gönderge, anıştırma, klişe-basmakalıp söz, öykünme ve anlatı içinde anlatı teknikleri bakımından incelenmiştir. Söz konusu teknikler hakkında teorik bilgiler verilerek eserdeki kullanımları belirtilmiştir. Çalışmanın devamında ise Sergüzeşt-i Esed’in çeviri yazısına yer verilmiştir.
Ahmet Mithat Efendi, Çeviri yazı, Feridüddin Attâr, Metinlerarasılık, Nâbî, Sergüzeşt
An Examination of Universal Values: Kari Nizamuddin Bin Mulla Huseyin's Work Entitled Science of Morality (Ilm-i Ahlak)
This study was conducted to determine what universal values are present in Kari Nizamuddin Bin Mulla Huseyin’s work titled Science of Morality (Ilm-i Ahlak) and to reveal how often these values are mentioned. The data collection tool used in the study was a list of values described as universal values covered by the living values education program supported by UNESCO and implemented in many parts of the world, as well as values included in the secondary school Turkish and social studies curricula. The values of cooperation, happiness, honesty, humility/modesty, love, peace, respect, responsibility, simplicity, tolerance, freedom, and unity/solidarity, as well as goodness, morality, cleanliness, helpfulness, patriotism, diligence, courage, and justice, were identified, and the findings section of the study was created. Values education programs implemented around the world and in Turkey offer many advantages. These include a decrease in risky behaviors, an increase in positive social skills, an increase in positive attitudes toward school and school success and an increase in social-emotional skills. The work titled Science of Morality, which was examined for this purpose, largely aligns with the values established by UNESCO and the outcomes of values education. The presence of multiple value elements throughout the work demonstrates that Science of Morality is a rich resource for values education.
Geçiş Dönemi Bağlamında Osmanlı Âmin Alayı Geleneği ve Mehmet Âkif Ersoy’un “Âmin Alayı” Şiiri
Âmin alayı, Osmanlı toplumunda çocukların mektebe başlaması sebebiyle icra edilen ve dini-manevi yönü güçlü bir tören olarak kültürel hafızada önemli bir yere sahiptir. Bu törende gerçekleştirilen yürüyüş, dualar ve sembolik uygulamalar, çocuk için önemli bir eşik, yeni bir başlangıç ve toplumsal kimlik kazanımı sağlamaktadır. Bu yapısıyla Âmin alayı, Arnold van Gennep’in “ayrılma–eşik–yeniden katılım” modeline uygun bir geçiş ritüeli olarak değerlendirilebilir. Mehmet Âkif Ersoy’un Âmin Alayı adlı şiiri, bu ritüelin estetik ve sembolik boyutlarını edebiyat aracılığıyla görünür kılar. Sanatçı, çocuk figürünü masumiyetin ve geleceğin simgesi olarak işlerken, alayın coşkulu atmosferini ritmik tekrarlarla güçlendirir. Şiirde imgeler ve betimlemeler, yalnızca törensel bir sahnenin aktarımı olarak kalmayıp aynı zamanda toplumsal dayanışmanın ve kültürel devamlılığın edebî ifadesi olarak dikkat çeker. Bu makalede, Osmanlı Devleti’nde eğitime verilen önem, bu geçiş dönemi ekseninde ele alınıp Âkif’in şiiri ayrılma, eşik ve yeniden katılım modeline göre incelenecektir. Amaç, hem âmin alayının toplumsal ve sembolik değerini ortaya koymak hem de edebî bir metnin kültürel ritüeli nasıl yeniden inşa ettiğini tartışmaktır. Çalışma, halkbilimi ve edebiyat arasındaki ilişkiyi disiplinler arası bir yaklaşımla inceleyerek, Âkif’in şiirini kültürel pratiklerin edebî temsili olarak sunmaktadır.
Mehmet Âkif Ersoy, Âmin Alayı, Geçiş Dönemi, Kültür, Eğitim.
Üsküdar Nevmekan Bağlarbaşı Millet Kıraathanesi’nin Sosyal ve Kültürel Sürdürülebilirlik Bağlamında Değerlendirilmesi
Bu çalışma, Üsküdar Nevmekân Bağlarbaşı Millet Kıraathanesi'ni sosyo-kültürel sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirerek incelemeyi hedeflemektedir. Osmanlı döneminde sosyal yaşamın, entelektüel etkileşimin ve kamusal paylaşımın önemli merkezleri olan kıraathaneler, bilgi üretimi, okuma alışkanlıkları ve toplumsal dayanışmanın şekillendiği özgün mekanlar olarak kent belleğinde derin bir iz bırakmıştır. Günümüzde millet kıraathaneleri modeliyle yeniden yorumlanan bu geleneksel yapılanmanın, çağdaş kent yaşantısında hangi kültürel işlevlerle varlık gösterdiği ve Osmanlı geçmişiyle nasıl bir süreklilik bağlantısı kurduğu, araştırmanın temel odak noktasıdır. Araştırmada sosyo-kültürel sürdürülebilirlik kriterleri temel alınarak değerlendirme yapılmıştır. Bu kriterler; kültürel mirasın korunması, kimlik ve aidiyet duygusu, kültürel üretim, toplumsal katılım, kuşaklar arası aktarım, yenilik ve adaptasyon ile kültürel farkındalık boyutlarını kapsamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılarak mekansal gözlemler ve kullanıcılarla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Nevmekan'ın Osmanlı kıraathane kültürüne özgü kamusal buluşma, öğrenme ve okuma ortamı yaratma, sohbet geleneğini sürdürme ve toplumsal birliktelik gibi işlevleri günümüz şartlarına uyarlayarak devam ettirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Üsküdar Nevmekan Bağlarbaşı Millet Kıraathanesi'nin, Osmanlı dönemine ait sosyal etkileşim biçimlerini etkin bir şekilde yaşatmanın yanı sıra yeni nesillerin kültürel deneyimlerine zemin hazırlayan bir ara yüz oluşturduğu görülmüştür. Bu özellikleriyle sosyo-kültürel sürdürülebilirlik açısından başarılı bir örnek teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır
Hazine Kethüdası Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin Muhallefatı
Bu çalışmada, II. Mahmud döneminde Hazine Kethüdası olarak görev yapan Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin muhallefatı incelenmektedir. “Muhallefat”, bir kişinin vefatından sonra geride bıraktığı tüm mal varlığını ifade eder ve Osmanlı döneminde sıklıkla “tereke” kavramıyla karıştırılır. Bu nedenle, çalışmada öncelikle tereke ile muhallefat kavramlarının içerik, işleyiş ve hukuki bağlamları açısından farklarına değinilmektedir. Bu çalışmada ayrıca, Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin hayatı, görevleri ve ailesine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bununla birlikte, Mehmed Emin Efendi’ye ait muhallefat defteri ayrıntılı biçimde incelenmiş; defterin yapısı, içerdiği menkul ve gayrimenkul mallar ile borç ve alacak kayıtları tablo hâlinde sunulmuştur. Ayrıca, elimizdeki muhallefat kaydında mirasçılardan birinin küçük yaşta olması nedeniyle kendisine vasi tayin edilmesi, ancak kısa bir süre sonra vefat etmesinin ardından mirasın yeniden taksim edilmesi ve Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin eşinin sonradan yeniden evlenmesiyle miras konusunun tekrar gündeme gelmesi gibi hususların ayrıntılı biçimde kayda geçirilmiş olması, konuyu daha ilgi çekici kılmakta ve diğer muhallefat çalışmalardan ayırmaktadır.
Osmanlı Şerh Geleneğine Yeni Bir Halka: İmam Bûsîrî’nin Kasîde-i Hâiyye’sine 19. Yüzyılda Yazılmış Arapça Bir Şerh
Arap edebiyatının önde gelen isimlerinden olan, Fars ve Türk edebiyatında yüzyıllarca birçok sanatkâr üzerinde derin etki bırakan İmam Bûsîrî, özellikle Kasîde-i Bürde, Kasîde-i Hemziyye, Kasîde-i Mudariyye adlı kasideleriyle tanınmaktadır. İmam Bûsîrî her ne kadar bu kasideleriyle bilinse de onun hem dinî hem edebî yönünü ortaya koyan başka manzumeleri de olmuştur. Bunlar arasında yer alan Kasîde-i Hâiyye, ilk mısrasında geçen “Es-subhu beda” ifadesiyle anılan ve günümüzde bestelenerek ilahi şeklinde okunan bir kaside olarak dikkat çekmektedir. İmam Bûsîrî’nin Hz. Muhammed’e duyduğu muhabbetle yazılmış na’t türündeki 8 beyitten oluşan bu kısa kaside, İmam Bûsîrî’nin sonradan tertip edilen Divan’ında yer almış ve kafiye harfinden ötürü Kasîde-i Hâiyye (el-Kasîdetü’l-Hâiyye) olarak adlandırılmıştır. İmam Bûsîrî’nin şiirlerine; sayısız şerh, tercüme, tahmis vd. yazılmıştır. Bu çalışmada, 19. yüzyılda Anadolu coğrafyasında yaşamış Yemlîhâzâde Mustafa Kâmil Efendi’nin İmam Bûsîrî’nin Kasîde-i Hâiyye’sine Arapça ve mensur şekilde hermenutik bir yaklaşımla yazdığı şerh ele alınmıştır. Mustafa Kâmil Efendi’nin şerhi, İslam kültüründe şerh geleneği içerisinde Anadolu’ya ait değerlerle yorumlanan bir örnek olarak öne çıkmaktadır. Çalışma kapsamında daha önce üzerinde herhangi bir çalışma yapılmayan şerh metni yazıldığı dilden çevrilerek, şekil ve muhteva özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın sonunda ise şerh metni, Osmanlı ve Arap edebiyatı şerh geleneği bağlamında tartışılmış; Mustafa Kâmil Efendi’nin edebî ve ilmî yönü ortaya konulmuştur.
Manzum Kroniklerde Çaldıran: Savaşın Estetiğe BürünmesiÇaldıran in Verse Chronicles: The Aestheticization of War
Abstract: Situated at the intersection of literature and history, verse chronicles portray the Battle of Çaldıran (1514), fought between Yavuz Sultan Selim (d. 1520) and Shah Ismail (d. 1524), within a historical frame yet through a literary idiom inflected by the prevailing Ottoman ideology. Beyond their historical value, these depictions offer a vivid panorama from the vantage point of language and literature. Among the historical events that drew the attention of men of letters, the Battle of Çaldıran occupies a notable place. It is a commonplace that literary works grounded in historical narrative have retained their appeal in every period. For readers, the refashioning of the historical personae of two heroes -Yavuz Sultan Selim and Shah Ismail- within the world of literature has proved especially compelling. Classical Turkish literature, which renders reality according to its own conception of the real, presents the Battle of Çaldıran after filtering it through its characteristic features. In the verse chronicles examined in this article, Yavuz Sultan Selim and his army are affirmed in religious and sectarian terms, whereas Shah Ismail and his soldiers are depicted negatively, at times in overtly pejorative language. Likewise, Selim’s person and the strength and prowess of his army are idealized both materially and psychologically, while Ismail’s personality and his forces are described in disparaging terms with respect to both material and characterological attributes. As the chronology of the battle is narrated across the verse chronicles, one observes a shared fabric of plot and symbolism among the texts. The narrative of the war and its literary descriptions converge around several common nodes: color symbolism; auditory elements and musical motifs; animal symbolism; nature and supernatural beings; mythological, astrological, and cosmic elements; instruments of war; and facets of social life. This study argues that the literary narration of the Battle of Çaldıran in Ottoman verse chronicles is articulated in concert with the dominant Ottoman ideology, and that there exists an intertextual commonality of plot and symbolism; rather than proposing a thematic taxonomy, it focuses on the literary modes of depiction by which the event is rendered.
Classical Turkish Literature, Verse Chronicles, Selim I, Shah Ismail, Battle of Çaldıran, Literary Description
Osmanlı Diplomasisi ve İslamî Dayanışma: Endülüs'ün Düşüşünün Ardından Moriskolar ve Osmanlı Devleti
Endülüs'teki sekiz asırlık İslam hâkimiyeti, 1492'de Gırnata'nın düşüşüyle son bulmuş ve arkalarında Morisko olarak anılan bir topluluk bırakmıştır. Hristiyanlaştırma ve baskı politikalarına maruz kalan Moriskolar, İspanya tarihinde derin bir kırılma noktası oluşturmuştur. Bu konudaki mevcut literatür, ağırlıklı olarak Batı ve Arap kaynaklarına dayanmakta; Osmanlı Devleti'nin rolüne dair sistematik incelemelerden yoksundur. Bu çalışma, söz konusu boşluğu Osmanlı arşiv belgeleri üzerinden doldurmayı hedeflemektedir. Makale, Osmanlı İmparatorluğu'nun Moriskolara yönelik siyasi, askerî ve insani yardım faaliyetlerini, Akdeniz siyaseti ve İslami dayanışma çerçevesinde analiz etmektedir. Geleneksel tarih yazımından farklı olarak, meselenin Osmanlı perspektifinden ve birincil el kaynaklarla ele alınması çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır. Sonuç olarak, bu araştırma Osmanlı'nın, Morisko meselesini yalnızca bir insani kriz olarak değil, aynı zamanda küresel bir siyaset ve dini aidiyetin parçası olarak gördüğünü ortaya koymakta ve tarih yazımına yeni bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Turan İdealinin Tiyatral Uyanışı: Celal Esat’ın Büyük Yarın Adlı Tiyatro Oyununda Millî Kimlik İnşası
Modern düşüncelerin gelişimiyle birlikte ön planda ortaya çıkan kimlik bireyin benliğindeki değerlerin bütünü olarak değerlendirilir. Bireysel ve kolektif yönleriyle çok katmanlı bir yapıya sahip olan kimlik sürekli bir değişim ve dönüşüm süreci içerisindedir. Sosyal bir varlık olan insanın millî kimliği, dinî kimliği, kültürel kimliği ve toplumsal cinsiyet kimlikleri inşa edilir. Kimlik inşasında edebiyat işlevsel bir zemin durumundadır. Bu çalışmada Celal Esat Arseven'in Büyük Yarın adlı tiyatro oyunu millî kimlik inşası bağlamında incelenmektedir. II. Meşrutiyet Dönemi'nde kaleme alınan bu oyun, Türkçülük ve Turancılık ideolojilerinin etkisiyle tüm Türklerin birleştiği idealize edilmiş büyük bir yarın düşüncesini tiyatro türünün sahnelenmesi yönünden faydalanarak topluma aktarma amacındadır. Çalışmada millî kimlik ve edebiyat arasındaki ilişki hakkında kuramsal arka plan açıklanarak tarihsel bağlamda değerlendirmeler yapılmaktadır. Çalışmanın amacı, millî düşüncenin oluşumuyla şekillenen Turan idealinin Büyük Yarın adlı oyunda nasıl ve hangi yönleriyle temsil edildiğini ve eserin millî kimlik inşasındaki işlevinin ne olduğunu incelemektir. Oyunun karakter yapısı, söylemi, sembolizmi ve tarihsel anlatısı aracılığıyla nasıl bir kimlik kurgusu sunduğu nitel araştırma yöntemiyle ele alınmıştır. Araştırmada veri analiz tekniği olarak içerik analizi tekniği, veri toplama tekniği olarak ise doküman inceleme tercih edilmiştir. Çalışmada Büyük Yarın oyunu örneğinde tiyatronun millî kimlik inşası açısından toplumsal yönlendirme amacı taşıyan ideolojik bir araç olarak değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Celal Esat, Büyük Yarın, Turan, tiyatro, millî kimlik
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Harran: Devlet, Aşiret, İskân (XVII-XX. Yüzyıllar)
Bereketli Hilal’in toprakları içinde yer alan Harran, gerek bulunduğu konum gerekse de sahip olduğu verimli topraklardan dolayı tarih boyunca birçok devletin hâkimiyet kurmaya çalıştığı bölgeler arasında yer almıştır. Bu özelliklerinden dolayı İslamiyet öncesinde ve İslamiyet ortaya çıktıktan sonra birçok devletin idaresine girmiştir. Harran, XVI. yüzyılda Osmanlı’nın hâkimiyetine girmiştir. Bir süre Diyarbakır Eyaleti’ne bağlı idare edilmişse de sonraki dönemlerde Rakka ve Halep vilayetlerine bağlanmıştır. Araştırmada, Osmanlı idaresinde XVII. ve XX. yüzyıllar arasında Harran’da yaşayan aşiretler, aşiretlerin gerçekleştirdiği eşkıyalık faaliyetleri, devlet-aşiret ilişkileri ve iskân siyaseti hakkında bilgiler verilmektedir. Metot olarak Tarihsel Araştırma metoduyla birlikte Belge İçerik Analizi Tekniği kullanılmıştır. Bu yöntemle Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’ndeki belgeler, Halep Vilayet Salnamelerinin ilgili bölümleri transkript edilmiş olup, belgelerde konuyla ilgili bölümler tespit edildikten sonra yorumlanarak araştırmaya aktarılmıştır. Ayrıca dönemin yabancı ve yerli seyyahlarının yazmış olduğu seyahatnamelerden de Harran ve bölgedeki aşiretler hakkında yazdıkları bilgiler tespit edilerek araştırmaya aktarılmıştır. Literatürde Harran’ın kent tarihine, arkeolojik yapısına, ziraat ve ekonomisine yönelik birçok araştırmanın yapılmış olduğu, tarihsel anlamda sosyodemografik yapısını aydınlatmaya yönelik özgün bir çalışmanın olmadığı tespit edilmiştir. Bu yönüyle araştırmanın literatüre katkı sunacağı düşünülmektedir.
Osmanlı, Harran, Aşiret, Eşkıyalık, İskân
Copyright (c) 2025 Journal of Ottoman Legacy Studies
Examining the Verses and Hadiths Shaping the Ottoman Jerusalem Policy and How the Members of Three Different Religions Kept Together in Peace
With the Ottoman witdrawal from Jerusalem in 1917, Jewish gangs began to settle in Jerusalem and its surraundings, which came under the British rule. These gangs, which received political and financial supports from European countries, especially the United Kingdoms, started their terrörist activities by attacking Muslim villages and towns. They established Israel and reached state power in a short period of approximately 30 years. Since then, Israel continues to be on the world's agenda as a land of attack, occupation, deportation, usurpation, terror, massacre and oppression. However Jerusalem, which is sacred to three religions, has come under the domination of all three religions in the course of world history. A lot of Muslim blood was shed in Jerusalem when it was remained under the rule of Crusaders for 90 years. The blood and tears shed for a hundred years in Jerusalem, which remained under the rule of Jewish Israel, are visible to the whole world. However in Jerusalem, which remained under the Muslim Ottoman rule for 400 years, neither a Christian nor a Muslim nor a Jew suffered a nosebleed. Undouptedly, one of the biggest reasons for this peace is the verses and Hadidths in the holly books of Muslims, which shape their belief and ideology.
İskenderun Kültürel Miras Yapılarının Yeniden İşlevlendirilmesi Eski İngiliz Konsolosluk Binası Potansiyelinin Değerlendirilmesi
Bu çalışma, İskenderun’un tarihsel dokusu içinde önemli bir kültür varlığı olan Eski İngiliz Konsolosluk Binası’nın yeniden işlevlendirilme potansiyelini değerlendirmektedir. İskenderun’un coğrafi, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel gelişimi çerçevesinde konumlandırılan yapı, XIX. yüzyıldan günümüze ulaşabilmiş nitelikli örneklerden biridir. Çalışma kapsamında, literatür araştırmaları, arşiv belgeleri, alan gözlemleri ve görsel belgelerden yararlanılmış; yapının tarihsel gelişimi, mimari özellikleri, kolektif bellek bağlamındaki değeri ve günümüzdeki fiziksel durumu incelenmiştir. Özellikle 6 Şubat 2023 depremleri ve 2024’te meydana gelen yangın sonrası yaşanan tahribat, yapının korunması ve yeniden işlevlendirilmesinin aciliyetini ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda, yapının kültürel miras kimliği ile uyumlu olacak şekilde kamusal faydaya dönük işlevlerle (müze, kültür merkezi, kütüphane vb.) değerlendirilmesinin, hem kent belleğinin korunmasına hem de İskenderun’un kültürel turizmine katkı sağlayacağı vurgulanmaktadır.
Osmanlı Ve İran Anayasal Monarşi Mirasları Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme: Çoğulculuğa Karşı Şii-Merkezlilik
Bu makalede, 19. ve 20. yüzyıl başlarında Osmanlı ve İran’da meydana gelen meşrutiyet hareketleri karşılaştırmalı bir perspektifle incelenmektedir. Her iki örnekte de mutlak monarşiden anayasal bir yönetime geçiş çabası denenmiş; bu deneyimlerin merkezinde ise modernleşme, halkın siyasal temsili ve hukuk devleti gibi unsurlar yer almıştır. Osmanlı’nın meşruiyet deneyimi incelendiğinde, Tanzimat’la başlayıp II. Meşrutiyet’e kadar uzanan süreçte meşrutiyetin ana taşıyıcıları olarak bürokratik elitler, askerî yapı ve entelektüellerin yer aldığı; İran’da ise bu rolün esasında Şii ulema, tüccar sınıfı ve şehirli entelijansiya tarafından oynandığı görülmektedir. Bu kapsamda bu çalışmanın ana argümanı, Osmanlı ve İran meşruiyet deneyimlerinin benzer talepler ve dış etkilerle şekillenmiş olmasına rağmen, farklı siyasal kültürler, dini yapılar ve uluslararası bağlamlarda gelişmiş olmaları hasebiyle birbirlerinden ayrıştığıdır: Osmanlı örneği daha çok çoğulcu, seküler ve bürokratik bir anayasal yapı geliştirme maksadını yansıtırken, İran meşrutiyeti ise güçlü Şii-merkezli dini yapının etkisiyle şekillenen ve dinî meşruiyetin sınırlarını aşmakta zorlanan bir gayretin örneği olmuştur. Bu çalışmada ortaya konmaya çalışılan karşılaştırmalı inceleme, her iki meşrutiyet deneyiminin de düşünsel temellerini, kurumsal yapısını, toplumsal tabanını ve siyasal mirasını inceleme yoluyla, Osmanlı anayasal modernleşme mirasının ilham verdiği İran deneyimine ışık tutmayı hedeflemektedir.
Commercial Activities in the Island in the Light of the Report of Watkins, the Last British Consul in Cyprus: 1877 Trade Report
Throughout history, Cyprus has been a target for many states due to its geopolitical and geostrategic position. In this regard, the Ottoman Empire quickly recognized the strategic importance of the island and incorporated it into its territories. Particularly with the Industrial Revolution, the economic significance of Cyprus became increasingly prominent. Being the largest island in the Eastern Mediterranean and its proximity to the mainland turned the island into a strategic base. Its location led foreign states to establish consulates on the island. The British, in this context, were among the first states to open a representative office. For England, the leading country of the Industrial Revolution, Cyprus quickly became an important stop along the Mediterranean trade route. As is known, consuls are responsible for reporting on the political, social, cultural, and economic life of the countries they are assigned to, to their home states. During this period, Britain increased its interest in the region and effectively took control of the island in 1878. However, just before this transfer of authority, the last British consul to serve on the island, Watkins, prepared a report in 1877 that provides detailed information on both the economic performance of the Ottoman administration and the commercial potential of Cyprus. This report addresses various issues such as the commercial products of the period, export structures, infrastructure problems, and tax policies, providing a panoramic view of the economic situation on the island. The present study aims to highlight the information contained in the British Consul's report and shed light on the commercial life in Cyprus.
Cyprus, Watkins, Ports, Trade, Export, Import.
Evliya Çelebi’s Seyahatname in the Perspective of Contemporary Arab Culture
Evliya Çelebi was an Ottoman explorer, born in 1611 in Istanbul and died in 1682 in Cairo. His journey in the middle of the seventeenth century is considered one of the most important trips undertaken by a Muslim traveller due to the number of countries he visited, the duration of his voyage, and the important news and observations it contained. However, despite this importance, this journey did not receive much attention in the Arab world, and its author did not receive the same fame as the other Ottoman scholars. Evliya Çelebi’s Seyahatname received attention from many cultures and was translated into several languages, including German, Russian, English, French, Greek, and Armenian, while only some parts of it were translated into Arabic. This research aims to monitor the status of this great traveler and his journey in the Arab culture and seeks to give an idea of the books and the research that were written about this journey and the image in which it was presented. This study is an attempt to explore the reasons why Evliya Çelebi’s Seyahatname did not spread more widely in the Arab world compared to other travel books.
Arab Culture, Journey, Seyahatname of Evliya Çelebi, The Ottoman Empire, Travel Literature
ŞEHİR, İKLİM VE ÇEVRE İLİŞKİSİNİ OSMANLI İSTANBUL’UNDAKİ ISINMA VE SOĞUTMA UYGULAMALARI ÜZERİNDEN KEŞFETMEK: KAYNAKLARIN POTANSİYELİ VE ARAŞTIRMA GÜNDEMİ (1500–1700)
Osmanlı İstanbul’unda (1500-1700) ısınma/ısıtma ve soğutma uygulamaları tarihine yönelik bu çalışma, birincil kaynaklar ile literatürün birleşiminden elde edilen verilerle, erken modern dönemde şehir hayatı, iklim ve çevre arasındaki çok katmanlı ilişkiyi anlamaya yönelik keşifsel bir araştırmadır. Küçük Buzul Çağı olarak bilinen dönemde, ara ara sert iklim koşullarının baskın olduğu bir bağlamda, İstanbul’un bu koşullara verdiği tepkileri ortaya çıkaracak konuları keşfetmeye çalışmaktadır. Yakacak temininden kar ve buz depolamaya, kullanılan teknolojilerden süreçlerin aktörlerine kadar uzanan bu konular, İstanbul’un iklimle kurduğu etkileşimi ve bu etkileşimin idari, sosyal, mimari ve kültürel yansımalarını takip etmektedir. Araştırmada incelenen Devlet Arşivleri ve Topkapı Sarayı belgeleri, ısıtma ve soğutma pratiklerinin idari ve maddi boyutlarını kapsamlı bir şekilde aydınlatmaktadır. Şer’iyye sicilleri, günlük hayatın mikro ölçekteki izlerini sunmakta, şehir ve şehir sakinlerinin tabiat, çevre ve iklimle olan etkileşimini ortaya koymaktadır. Yazma eserler ise iklimin kültürel ve edebi boyutlarını açığa vurmaktadır. Konuya dair varolan literatürün zamansal, mekansal ve tematik olarak parça parça ve yüzeysel kalması ise konuya dair birincil kaynakların değerini daha da artırmaktadır. Bu çerçevede makalenin temel amacı bir tarih yazmaktan çok, yeni sorular üretmek ve mevcut kaynakların sunduğu potansiyeli kavramsal çerçeveler aracılığıyla değerlendirmektir. Çalışma, Osmanlı İstanbul’unun “termal coğrafyası”na dair ilk kapsamlı ve çok disiplinli analiz önerilerinden birini sunmaktadır.
Osmanlı Selanik'inde Ekonomik Düalizm: Temettüat Kayıtları Üzerinden Rum Ve Müslüman Mahalleleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma (1844)
Bu çalışmada, XIX. Yüzyıl Osmanlı modernleşme sürecinde Selanik şehri Rum ve Müslüman mahallelerinin sosyo-ekonomik yapısı Temettüat Defterleri yardımıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. 1844 yılına ait mahalle bazlı vergi, meslek ve gelir verilerini merkeze alan araştırma, Tanzimat reformlarının taşra ekonomisini merkezîleştirme çabalarını, dini kimliklerin ekonomik faaliyetlere etkisini ve kentsel mekândaki etnik-dini ayrışmayı mikro-tarihsel bir yaklaşımla incelemektedir. Niceliksel veri analizi, hane sayıları, meslek dağılımları ve vergi kayıtları üzerinden, etnik-dini grupların geçim stratejileri ile devlet politikalarının kesişiminin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmaya konu bulgulara göre; Rum mahallelerinde Pabuççuluk/Kunduracılık ve Meyhanecilik gibi Hristiyanlara özgü zanaatlar, Müslüman mahallelerinde ise Hizmetkârlık ve Debbağlık gibi İslami teamüllere uyumlu meslekler baskındır. Cemaatlere özgü ticari faaliyetlerin öne çıkması, dini normların piyasa dinamiklerini şekillendirdiğini göstermesi açısından önemlidir. Müste’menlerin %97’sinin Rum mahallelerinde yoğunlaşması, Osmanlı’nın geçici koruma politikalarının bile cemaat temelli ağlarla sınırlı kaldığını kanıtlar niteliktedir. Vergi kayıtları ise, Tanzimat’ın "ödeme gücü" ilkesinin pratikte sınırlı kaldığını göstermektedir. Kent ekonomisinin etnik-dini tabakalaşmasını mikro ölçekte belgeleyerek geleneksel "millet" kategorilerini aşan bir perspektif sunması, Tanzimat’ın merkezîleşmesi hedefleri ile geleneksel tevzi‘ sistemi arasındaki gerilimi somut verilerle açığa çıkarması ve Osmanlı kozmopolitizmin pratik sınırlarını Müste’men dağılımı üzerinden analiz etmesi açısından bu çalışma, Osmanlı kentlerinin çok katmanlı yapısını mahalle ölçeğinde belgeleyerek literatüre üç temel katkı sunmaktadır. Aynı zamanda, Osmanlı iktisat tarihine disiplinlerarası bir perspektif kazandırarak, kentsel hayatın sosyal, ekonomik ve dini dokusunu anlamada yeni bir çerçeve sunmaktadır. Gelecek araştırmalar için ise, kadın emeği, karşılaştırmalı kent çalışmaları ve dijital yöntemlerin (GIS, ağ analizi) kullanımı önerilmektedir.
An Ottoman delegate in Paris: Mehmed Galib Efendi
Diplomacy is one of the parameters that keep a state alive in the international arena. Embassies are the only institutions that carry out the diplomacy process abroad in bilateral relations. The Ottoman Empire established diplomatic relations with the principalities and states on its periphery since its foundation (although not in an institutional sense). In the process that developed for political and economic reasons, the first steps of embassies were taken as a result of mutual relations with Venice immediately after the conquest of Istanbul, and later with Poland, Russia, France, Austria, England and the Netherlands. With Selim III, a resident embassy was opened in France. This was the first step towards institutionalization. With the rapprochement of the Ottoman Empire with France and the maturation of the process, Galip Efendi took office in Paris with the title of extraordinary ambassador (ambassador of the Devlet-i Aliyye). Galip Efendi's main challenge during this period would be to successfully carry through a policy of balance against the diplomats of France, Russia and England. The Ottoman Empire had to be strong at the diplomatic table with these states, with whom it had confronted in different parts of the empire. The main problematic of this microhistorical study is to emphasize the diplomatic relations of Mehmed Galip Efendi, the Ottoman ambassador to Paris, who played a significant role in the development of Ottoman diplomacy. In addition to archival sources, secondary sources and visuals are used to enrich the arguments in the text.
Ottoman Empire, Embassy, France, Ambassador, Galip Efendi
Buhar Çağının İthal Yakıtı: Osmanlı İmparatorluğu’nda İngiliz Kömürü
Bu makale, İngiliz kömürünün Osmanlı enerji tarihindeki yerini ekonomik ve politik açılardan incelemektedir. Makale, Osmanlı tarihçiliğinde Zonguldak havzası üzerine yapılan çalışmaların gölgesinde kalan İngiliz kömürünün Osmanlı ekonomisi ve devleti açısından önemli bir enerji kaynağı olduğuna dikkat çekmektedir. İngiliz kömürü, uzun on dokuzuncu yüzyılda küresel ekonominin temel unsurlarından biri haline gelerek buharlı ulaşım ve sanayi üretiminin genişlemesini mümkün kıldı. Uluslararası deniz taşımacılığının ucuzlamasını ve hızlanmasını sağlayan bu yakıt Osmanlı dış ticaret hacminin artışında önemli bir rol oynadı ve Osmanlı ekonomisinin küresel piyasalara entegre olmasına katkı sağladı. İthal kömür aynı zamanda başta İstanbul olmak üzere Osmanlı'nın önde gelen liman kentlerindeki enerji piyasalarının gelişimine zemin hazırladı. İngiliz kömürü, ekonomik önemiyle birlikte, ülkedeki askeri modernizasyon, altyapı gelişimi ve devlet kapasitesi üzerinde de etkili oldu. Cardiff ve Newcastle başta olmak üzere Britanya’nın farklı bölgelerinden getirilen yakıtlar, ihtiyaç durumunda Zonguldak kömürünü ikame ederek devleti ulaştırma, güvenlik ve haberleşme alanlarında destekledi. Kömürün depolanması ve vergilendirilmesi konularında ortaya çıkan anlaşmazlıklar Osmanlı yönetimini zaman zaman yabancı devletlerle karşı karşıya getirdi. Osmanlı enerji tarihinin uluslararası boyutlarına işaret eden bu çalışma Türkiye’nin fosil yakıtlar konusundaki dışa bağımlılık sorunlarının yaklaşık iki yüz yıllık bir tarihsel bir arka plana sahip olduğunu göstermektedir.
A Mine Site Whose Operation Was Stopped Due to War Technique at the End of the 19 th Century: Sarıyer Copper Mine
This article discusses the military-strategic significance of the Bosphorus during the reign of Sultan Abdulhamid II and, in this context, the impact of the copper mine in Sarıyer on Ottoman defense policies. It examines the importance that the Ottoman Empire gave to the protection of defensive structures around the Bosphorus and the implementation of military strategies, particularly in the face of the Russian threat from the Black Sea, increasing political activity in the Balkans, and diplomatic problems with European states. British representatives’ demands for the expansion and operation of the copper mine area in Sarıyer conflicted with the military interests of the Ottoman Empire, and these demands became an international diplomatic issue. The study analyzes the Ottoman Empire’s determination to protect its strategic priorities and the policies it followed against external pressures. It explains how the copper mine in Sarıyer, located in close proximity to defensive structures such as castles and bastions on the Bosphorus, affected military mobility and the protection of water resources. It is indicated that the Ottoman Empire resisted British demands to prevent the possible harms of the expansion of the mining area on military strategies and stopped this enterprise at the expense of paying compensation. The article follows a document-based method in analyzing historical events. In this context, first of all, documents and documents from the official archives of the Republic of Turkey, particularly the Ottoman archives, were examined. Reports published by the Mineral Research and Exploration Directorate, which is a state institution, were taken as primary sources. Moreover, works written during the Ottoman Empire period and current research studies were utilized in the close reading, analysis, and synthesis of existing materials. In this context, historical events were discussed with their military, diplomatic, and strategic aspects, and the effects of Ottoman defense policies in the international context were evaluated.
Earthquakes in The Province of Ioannına in The Second Half of The 19th Century (1850-1900)
Earthquake data from the past provide important information in terms of discovering the seismicity of a region. Such data contribute to analyses and predictions about the region’s seismicity. Historical records show that Ioannina region has been repeatedly exposed to earthquakes. Ioannina earthquakes during the second half of the 19th century provide important data on the effects on the architectural and urban development of the region. Besides, there are the socio-economic and demographic effects of the loss of life and property caused by these earthquakes in rural areas. In this study, the earthquakes in Berat, Delvine, Kudhes (Kurveleş), Margariti (Margiliç) and Paramythia (Aydonat) regions of the province of Ioannina, as the most seismically active region of the Balkans, and their consequences will be discussed with the data obtained from archival documents.
Konya-Ereğli Demiryolu Hattı’nın Açılış Merasimi (25 Ekim 1904)
This study examines the opening ceremony of the Konya-Ereğli Line, which is considered the first part of the Baghdad Railway Project and an important step for the continuation of the project. The study also reveals the political and social reflections of the completion of the first part of a large project, how both the public and the ruling class responded to such initiatives, the care shown for the opening, the importance given to both the sultan and his work, and the interest shown in participation. The opening day was determined as October 25, 1904, which coincides with the birthday of Sultan Abdulhamid II. Although the chosen day is considered normal for such celebrations, in this study the opening ceremony is distinguished from other celebrations by the detailed description of the journey from Istanbul to Ereğli. In this context, the opening ceremony in question was being considered, it was not evaluated as an ordinary part of the birthday celebrations celebrated with various organizations throughout the country. What makes this opening special is not only that it was held on the Sultan’s birthday, but also that it was seen as the announcement of a big step in its time. The study was prepared in the light of the data obtained by identifying the relevant records in the archive, scanning some newspapers of the period and with the support of other studies. In the study, the journey starting from Istanbul and continuing until the opening ceremony to be held at Ereğli Station was included step by step.
Hazine Sandığı Cönkler: Bir Cönkte Yer Alan ve Hüsnî Divânında Bulunmayan Şiirler
There are chests whose contents are known only to their owners, whose owners arrange these chests according to their own wishes and only when they are opened can others see the contents of these chests. Cönks, like chests, are long, thin notebooks that open lengthwise and take shape according to the cultural and literary taste, interest and desire of the person who created them, who wrote them, and the environment in which they were raised, and when these notebooks are opened, just like closed chests, the cultural treasure inside is revealed. Generally, cönks contain works related to folk literature and culture, as well as significant sources of classical Turkish literature. They can be created by a single scribe or multiple authors, and their content becomes richer as they change hands. The Cönk, registered under number 42 Yu 7611 at the Konya Karatay Yusuf Ağa Library is a rare work containing 129 pieces, showcasing various writing styles. This study will focus on the poet Hasan Hüsnî, who is notable for his 39 poems in the Cönk. Hasan Hüsnî, from the town of Cuma in Bulgaria, has twelve poems in the Cönk that do not appear in his known single copy of the Divân. Living in the first half of the XIXth century, he wrote mystical poetry, adopting a literary style suitable for the period and striving to navigate the challenges of his chaotic environment. This study presents new insights into the Cönk and Hasan Hüsnî’s life and art, including twelve of his previously unpublished poems.
On The Interventions of The Copyer in A Copy of Garib-Nâme
Garib-nâme is a Turkish copyright work written by Âşık Pasha during the 14th century. The work is among noteworthy works from the creation phase of the Ancient Anatolian Turkish. More than one hundred copies of Garib-nâme have been detected so far. One of these copies is the one dated 391, A.D and archive numbered 236 in Koç University Suna Kıraç Library Special Collections and Archives section. What makes this copy different from others is the interventions performed on the original text on the first 69 pages of the copy. This second copyist changed specific spelling, grammar and vocabulary elements displaying the Ancient Anatolian Turkish period characteristics in the present work. The aforementioned interventions were performed after the century when the actual work was written. We know why specific works within the historical process were rewritten during the following centuries. In this copy, we can individually see the transformations performed on the original work during a possible attempt of rewriting which had not been transcribed yet. The copy in this respect is one of the original examples which makes it possible to see the transformation of Turkish in Anatolia during different centuries in a tangible way.
: We know very little about the life and work of the poet Muʻtasım-ı Buhârî (d. H. 1293 / CE. 1876- 77), beyond four [brief] mentions. The first two include a pair of handwritten manuscripts: Kārî Rahmetullah Vâzıh’s (d. 1895) collection of biographies Tuhfetü’l-Ahbâb fî Tezkireti’l-Ashâb, and Hayyâm Pûr’s (d. 1979) Ferheng-i Suhanverân. The latter two are a pair of printed books: Ali Emiri’s Manzum 895 (Turkish National Library), and BM11868 (Beyazıt Library). Muʻtasım was originally from Afghanistan, and the son of Erşad-ı Kâdî Molla Muhammed Rahîm-i Belhî. Sources tell us that he’d received a through education, and could read and understand Arabic books with relative ease. He also was calligraphically versed in naskh and taliq scripts, and that he took an interest in music and abjad numerals. Never the less, his talent for poetry rose above all else. We know that he worked as a clothing trader in Russia and Anatolia, only to later live and serve as a muhtasib in Istanbul after his pilgrimage to Mecca. His poetry – as they appear in the aforementioned books – show us his mastery the Arabic, Persian, and Turkish languages. This couldn’t be more evident than in Bûsîrî’s (d. 696 / 1297?) Kasîde-i Bürde – which features seven Persian, one Arabic, and five Turkish poems by Buhârî. In this study, we shall shed light on who Muʻtasım-ı Buhârî was, and then examine five of his (Ottoman) Turkish naat and culusiye poems, including their forms (qaside, qita, muhammes, and mutheddes), and content – accompanied by Modern Turkish translations.
Property, Entrepreneurship, Benefits and Corruption: Economic Portrait of A Hamidian Statesman Mehmed Memduh Pasha 
Mehmed Memduh Pasha (1839-1925) was an Ottoman statesman who held various positions in the central and provincial administration of the Ottoman Empire for over half a century. The last three decades of his long and impressive career coincided with the rule of Sultan Abdulhamid II and he became one of the key figures of the Hamidian bureaucracy. This article examines the economic dimensions of Mehmed Memduh Pasha's life and present a comprehensive analysis of his assets, investments, and contracts based on the Ottoman State Archives, particularly the Documents of Ministry of Internal Affairs and Yıldız Documents. This analysis reveals an aspect of Mehmed Memduh Pasha's biography, which that has been overshadowed by his political, administrative, and literary activities. By examining the case of Mehmed Memduh Pasha, the article presents a portrait of the intertwining of public service, private enterprise, and personal interests within the bureaucratic and economic context of the Ottoman Empire. His administrative responsibilities, and entrepreneurial endeavors during his tenure as governor not only illuminate Mehmed Memduh Pasha's multifaceted character and aspirations but also provide a comprehensive perspective on the economic challenges and opportunities that shaped the careers of bureaucrats in the provincial administrative framework.
An Analysis of the Discourses on 'Sultan Mehmet II / Mehmet the Conqueror' in High School History Textbooks in Turkey from the Tanzimat Period to the Present in Terms of Historiographical Differences
Textbooks play a crucial role in the content dimension of education, specifically concerning the subject matter taught during the learning and teaching processes. In contemporary educational frameworks, government-supervised textbooks serve as the primary source of information, disseminating knowledge that is considered appropriate by the authorities to a broad audience within the public sphere. Notably, history textbooks have emerged as significant instruments for the government in shaping state-society dynamics, largely due to the extensive information they encompass. This underscores the necessity for historiographical analysis of history textbooks utilized in schools since the Tanzimat Period, when the Turkish education system underwent Western modernization. This study aims to investigate the portrayal of Sultan Mehmet II (Mehmet the Conqueror), who orchestrated the conquest of Istanbul, as represented in high school history textbooks from the Tanzimat Period to the present, focusing on historiographical variations. The analysis of the textbooks revealed several distinct narratives regarding (1) Mehmet II's initial ascension to the throne and subsequent abdication, (2) his second ascension, (3) his role during the conquest of Istanbul, (4) his demeanor post-conquest, (5) his personal attributes, and (6) the circumstances surrounding his death. Ultimately, the historiographical discrepancies identified in the textbooks were assessed about the prevailing ideologies of their respective periods and the power dynamics that shape knowledge for specific ends