Hazine Kethüdası Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin Muhallefatı

Abstract

Bu çalışmada, II. Mahmud döneminde Hazine Kethüdası olarak görev yapan Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin muhallefatı incelenmektedir. “Muhallefat”, bir kişinin vefatından sonra geride bıraktığı tüm mal varlığını ifade eder ve Osmanlı döneminde sıklıkla “tereke” kavramıyla karıştırılır. Bu nedenle, çalışmada öncelikle tereke ile muhallefat kavramlarının içerik, işleyiş ve hukuki bağlamları açısından farklarına değinilmektedir.

Bu çalışmada ayrıca, Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin hayatı, görevleri ve ailesine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bununla birlikte, Mehmed Emin Efendi’ye ait muhallefat defteri ayrıntılı biçimde incelenmiş; defterin yapısı, içerdiği menkul ve gayrimenkul mallar ile borç ve alacak kayıtları tablo hâlinde sunulmuştur.

Ayrıca, elimizdeki muhallefat kaydında mirasçılardan birinin küçük yaşta olması nedeniyle kendisine vasi tayin edilmesi, ancak kısa bir süre sonra vefat etmesinin ardından mirasın yeniden taksim edilmesi ve Kıbrıslı Mehmed Emin Efendi’nin eşinin sonradan yeniden evlenmesiyle miras konusunun tekrar gündeme gelmesi gibi hususların ayrıntılı biçimde kayda geçirilmiş olması, konuyu daha ilgi çekici kılmakta ve diğer muhallefat çalışmalardan ayırmaktadır.